FANDOM


Modifica

Ιωάννα Τύρου «Το Διαδίκτυο ως εργαλείο διδασκαλίας και μάθησης στην εκπαιδευτική διαδικασία»Modifica

Στην εποχή μας, οι φευγαλέες εικόνες της πολυπολιτισμικής πραγματικότητας και οι πηγές πληροφόρησης και άσκησης αγωγής έχουν διευρυνθεί. Οι γνώσεις μας, οι αντιλήψεις μας και οι παραστάσεις μας για την πραγματικότητα επηρεάζονται όχι πια μόνον από το σχολείο και την οικογένεια, αλλά και από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και ειδικότερα την τηλεόραση, τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και το Διαδίκτυο. Απαιτείται να αναπτυχθεί όλη η προσωπικότητα, να καλλιεργηθεί η κριτική γνώση και σκέψη, η αυτογνωσία και η παράλληλη αποδοχή του άλλου, δεξιότητες οι οποίες θα αποτελέσουν τη βάση για τη διαμόρφωση αντίστοιχων ταυτοτήτων και ώριμης συναισθηματικής, ψυχικής, κοινωνικής και πολιτισμικής συμπεριφοράς, ικανής για την επεξεργασία, την κριτική κατανόηση και τη γόνιμη αξιοποίηση των σύνθετων εκφάνσεων της πραγματικότητας. «Η δράση από το ίδιο το παιδί και ο άμεσος χειρισμός των αντικειμένων για τη γνωστική ανάπτυξη του παιδιού και την απόκτηση γνώσης για τον κόσμο» (Οικονόμου), καθώς και «η καλλιέργεια δεξιοτήτων για ανάγνωση και ερμηνεία της εικόνας και του υλικού πολιτισμού» (Νάκου:2001) μπορούν να θεωρηθούν απαραίτητες για τη διαμόρφωση κριτικών, θετικών και δημιουργικών ατομικών και συλλογικών ταυτοτήτων και συμπεριφορών, στη διαμόρφωση των οποίων η μουσειοπαιδαγωγική δύναται να συμβάλλει.

Το Διαδίκτυο αναπτύσσεται συνεχώς, τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά. Καθώς αναπτύσσεται, καταλαμβάνει όλο και περισσότερο χρόνο στην καθημερινή ζωή μας τείνοντας να γίνει το κύριο μέσο πληροφόρησης και επικοινωνίας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η έννοια της διαχείρισης των δικτυακών τόπων αποκτά όλο και περισσότερο νόημα.

Οι εξελίξεις στο χώρο των τεχνολογιών αιχμής μοιάζουν να έχουν δώσει μια νέα διάσταση στον τρόπο διαχείρισης και πρόσβασης της πολιτιστικής κληρονομιάς (Τσιτούρη:2004,63), προσφέροντας πολλαπλές δημιουργικές δυνατότητες για να συμπληρώσουν το κοινωνικό, ιστορικό και ιδεολογικό υπόβαθρο των εκθεμάτων και για να τονίσουν τις βασικές ιδέες που κρύβονται πίσω από αυτά, απευθυνόμενα σε όλες τις αισθήσεις (Οικονόμου). Πρωταρχικό μέλημα, επομένως, και βασική παράμετρο των επιμέρους εργασιών των σύγχρονων μουσείων (Νικονάνου:2004,77-78/ Νάκου:2001) αποτελεί η κοινωνική διάσταση της λειτουργίας τους. Η επικοινωνία με το κοινό, κυρίως μέσα από την ερμηνεία, τη μετάδοση και την κοινοποίηση του περιεχομένου των μουσειακών συλλογών, αποτελεί σήμερα αναμφισβήτητα προτεραιότητα της σύγχρονης μουσειακής πολιτικής, δημιουργώντας ένα δυναμικό μεθοδολογικό εργαλείο και ένα εναλλακτικό μέσο για τη διεύρυνση της πρόσβασης του πολίτη σε πληροφορίες σχετικές με το πολιτιστικό αγαθό.. Σε αυτό το πλαίσιο, οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες αποτελούν βασικό συστατικό ενός επιτυχημένου μουσείου. Η μουσειοπαιδαγωγική είναι η πράξη και η θεωρία αυτού του συγκεκριμένου τομέα της μουσειακής δουλειάς, ο οποίος χαρακτηρίζεται από τον παιδαγωγικό του χαρακτήρα και πιο συγκεκριμένα από τις παιδαγωγικές του προθέσεις, καθώς έχει ως αντικείμενό του την εκπαιδευτική διάσταση του μουσείου και την επικοινωνία του με το κοινό.

Τα πολυμέσα θα αποτελέσουν ένα συστατικό στοιχείο της εκθεσιακής διαμόρφωσης το χώρου της κάθε συλλογής (Νικονάνου:2004,85) και σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε από Bowen, Benett και Johnson (1998), όπως αναφέρουν οι Καβακλή & Μπακογιάννη (2004,142-143) τα μουσεία διεθνώς μπορούν να χρησιμοποιήσουν το Διαδίκτυο για άμεση ενημέρωση και αμφίδρομη επικοινωνία, για δημιουργία νέων υπηρεσιών, ανάλυση των χαρακτηριστικών των επισκεπτών και για τη δημιουργία μιας ουσιαστικής και μόνιμης σχέσης με τους επισκέπτες.

Η τεχνολογία, ως ένα μέσο με πολλές εναλλαγές, δεν μπορεί να ενταχθεί από μόνη της ως αυτοσκοπός, μέσα σε ένα μουσείο, αλλά θα πρέπει να ενταχθεί σε ένα σαφώς ορισμένο στόχο. Υποστηριζόμενο από κάποιες τεχνικές, όπως η δημιουργία μιας σαφούς δομής για το περιεχόμενο μιας έκθεσης, η σχέση και η σημασία της για τους επισκέπτες, ο τρόπος με τον οποίο είναι οργανωμένη και οι γνωστικές προσδοκίες, μπορούν να αυξήσουν τη δυνατότητα των επισκεπτών να απολαύσουν την εμπειρία με την ανακάλυψη και να καταλάβουν τι ανακάλυψαν. Η χρήση των ηλεκτρονικών πολυμέσων και των υπερμέσων, του Διαδικτύου και της εικονικής πραγματικότητας, οι φορητοί και φορετοί υπολογιστές, τα συστήματα της επαυξημένης εμπειρίας και τα προσαρμοστικά υπερμέσα δίνουν τη δυνατότητα στα μουσεία (Μπούνια:2004, Σολωμονίδου&Σταυρίδου:2005, Οικονόμου, Πεχλιβανίδης:2004, Αρβανίτης:2004, Νάκου:2001, Δημητρακοπούλου:2000, Σκούρτου:2000, Πλακίτση:2005, Ράπτης,Ζυμπίδης,Παρκοσίδης,Σταμούλης:2005, Ράπτης&Ράπτη:2003, Levy:1997):

  • να εξασφαλίσουν για το προσωπικό τους καταρχήν ευχέρεια διαχείρισης και συντήρησης συλλογών και καλύτερη προστασία του υλικού και ολοκληρωμένης τεκμηρίωσης που δεν περιορίζεται από τις αναγκαστικά πεπερασμένες δυνατότητες όσων μπορεί να θυμηθεί ένας άνθρωπος.
  • να αυξήσουν την προς τους επισκέπτες παρεχόμενη γνώση με τη δημιουργία και διάθεση CD-ROM, βίντεο και άλλων σύνθετων δημοσιεύσεων, εκτός από τους καταλόγους, όπως γίνεται μέχρι σήμερα. (Μπούνια,2004:19).
  • να τοποθετήσουν ένα συγκεκριμένο έργο τέχνης σε περισσότερες από μία βάσεις, γεγονός που δίνει τη δυνατότητα σύγκρισης, ερμηνείας ή επανατοποθέτησης στο περιβάλλον τους. (Μπούνια,2004:20-21).
  • να προσφέρουν μεγαλύτερη ποικιλία και εύκολα προσβάσιμη πληροφορία για τα αντικείμενα και το θέμα της έκθεσης στους επισκέπτες διευρύνοντας την εμπειρία τους. Τα πολυμέσα προσφέρουν πληροφορίες για το μουσείο, το κτίριό του και το θέμα της έκθεσής του. Μπορεί για παράδειγμα να τυπώνεται μια κάτοψη του μουσείου με τις συγκεκριμένες επιλογές του επισκέπτη και έτσι η επίσκεψη στο σύνολό της να εξατομικεύεται και η πορεία στο χώρο και το θέμα, κι επομένως η αντίληψη για τη γνώση, να είναι το αποτέλεσμα ατομικής βούλησης και όχι προειλημμένης από άλλους απόφαση. Επίσης, μπορούν να προσφέρουν πολλές ετερογενείς πληροφορίες (Μπούνια,2004:21) σχετικά με την έκθεση, συμπεριλαμβανομένων φωτογραφιών, σχεδίων και κατόψεων, αρχιτεκτονικών μοντέλων, βίντεο, ομοιωμάτων, σχολιασμών από αφηγητή, κειμένων (λεζάντων, πινακίδων ακόμη και άρθρα), και δεδομένων τεκμηρίωσης ή και δημιουργία ιστοσελίδων για επισκέψεις διαδικτυακών επισκεπτών, εικονικές περιπλανήσεις κτλ.
  • να δώσουν στους επισκέπτες έναν μηχανισμό, ώστε να βλέπουν από αυτές τις πληροφορίες μόνον όσες ανταποκρίνονται στα ενδιαφέροντά τους και επομένως να δώσουν τη δυνατότητα ανταπόκρισης στις ιδιαιτερότητες διαφορετικών ομάδων κοινού (ξεφεύγοντας έτσι από τη γενική αντίληψη του αδιαφοροποίητου κοινού). Κάτι τέτοιο είναι εφικτό μέσα από εικονικές επισκέψεις που οι χρήστες θα μπορούν να επιλέξουν εκείνα τα σημεία ή έργα τέχνης που τους ενδιαφέρουν να ανακαλύψουν, να μάθουν και να παρουσιάσουν. Η διάδοση της πληροφορίας σχετικά με τα μουσεία και τα εκθέματά τους έχει γίνει δυνατή επίσης με την παραγωγή πολυμεσικών εφαρμογών και κατάλληλων βάσεων δεδομένων που επέτρεψε την ψηφιοποίηση της επιστημονικής και πολιτιστικής κληρονομιάς (Σολωμονίδου, Σταυρίδου:2005, 90). Άλλωστε στο Διαδίκτυο η πληροφορία μπορεί να διανεμηθεί άπειρες φορές, ενώ η χρήση/ κατανάλωσή της δεν την καταστρέφει και η κατοχή της από έναν χρήστη δεν αποκλείει την κατοχή της από άλλους.
  • να ανταποκριθούν στις ανάγκες διαφορετικών κατηγοριών κοινού.
  • να προσφέρουν πρόσβαση σε αντικείμενα που είτε για λόγους συντήρησης είτε για λόγους πραγματικής έλλειψης χώρου δεν εκτίθενται.
  • να δημιουργήσουν σελίδες στο Internet ώστε να εξασφαλίζουν αφενός επαφή με διαφορετικό κοινό από αυτό που μπορεί άμεσα να επισκεφτεί το μουσείο, αφετέρου μια διαφορετικού τύπου επαφή με το κοινό, πιο σύνθετη και ίσως με επιπτώσεις μεγαλύτερης διάρκειας (Μπούνια,2004:19).
  • να λειτουργούν ως πηγές πληροφόρησης (ή κέντρα ανταλλαγής γνώσεων) με τη συμμετοχή τους σε δίκτυα τοπικής, εθνικής ή παγκόσμιας εμβέλειας (Μπούνια,2004:19) αναπτύσσοντας επικοινωνία μεταξύ των πολιτισμικών οργανισμών (Οικονόμου:???). Τα πολυμέσα με τις δυνατότητες που προσφέρουν να αποθηκεύουν και να ανακαλούν και άλλου είδους πληροφορίες εκτός από κείμενο, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να φτιαχτεί ένα πλήρες αρχείο που θα διασώζει και θα προσφέρει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα του περιβάλλοντος, του συνόλου, από το οποίο προέρχονται τα αντικείμενα, της πολιτιστικής φόρτισης των αντικειμένων, γεγονός που μας επιτρέπει τη διάσωση της σημασίας εκτός από τη διάσωση της φυσικής ύπαρξης των αντικειμένων. Μια πολυμεσική βάση δεδομένων, λοιπόν, μπορεί να χρησιμεύσει ως συλλογική μνήμη που καταγράφει και διατηρεί πληροφορίες όλων των τύπων (Μπούνια,2004). Αυτή η συλλογική μνήμη μπορεί με τη σειρά της να διατεθεί στο κοινό για να βοηθήσει στην πιο ολοκληρωμένη ή πολυδιάστατη αντίληψη για το θέμα του μουσείου ή της έκθεσης.
  • να δοθούν ευκαιρίες απόκτησης αλληλεπιδραστικών και πολύ-αισθητηριακών εμπειριών και πιο έντονης αλληλεπίδρασης, το «ζωντάνεμα άλλων εποχών και πολιτισμών» (Οικονόμου:???), νέοι τρόποι επικοινωνίας με το κοινό δίνοντας μεγαλύτερες δυνατότητες επιλογής και συμμετοχής, με αποτέλεσμα την αύξηση της εμπειρίας και της άτυπης μάθησης και την προώθηση της κατανόησης. Το Διαδίκτυο, τα πολυμέσα και τα υπερμέσα, η εικονική πραγματικότητα, οι φορητοί και φορετοί υπολογιστές, τα συστήματα της επαυξημένης εμπειρίας και τα προσαρμοστικά υπερμέσα παρέχουν ευκαιρίες τόσο για εξατομικευμένες εμπειρίες, όσο και για κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, αυξάνοντας ταυτόχρονα την άτυπη και ουσιαστική μάθηση (Σολωμονίδου, Σταυρίδου:2005, 98)
  • να προσφέρουν υλικό για σχολεία και εκπαιδευτικές διαδικασίες.
  • να βελτιωθεί και να διευκολυνθεί η επιστημονική έρευνα με τη βοήθεια της ψηφιακής τεχνολογίας.
  • να ενταχτούν στην αίθουσα και άλλα έργα, ακόμη και από άλλα μουσεία, να συμπληρωθούν σύνολα, να δημιουργηθούν νέες ή παράλληλες ενότητες.
  • να προσκαλέσουν τον επισκέπτη να συμμετέχει ενεργά στη δημιουργία της έκθεσης
  • να αποκτήσει το κοινό πρόσβαση στους πολιτισμικούς οργανισμούς, κυρίως από απομακρυσμένες γεωγραφικά περιοχές, για παράδειγμα μέσω των ιστοσελίδων ή των ηλεκτρονικών εκδόσεων των πολιτισμικών οργανισμών. Ακόμη, υπάρχει και η δυνατότητα ανεξάρτητης πλοήγησης, σύμφωνα με τα ενδιαφέροντα του κοινού.
  • να χρησιμοποιηθούν ως διευρυμένοι κατάλογοι εκθέσεων, για χρήση και εντός και εκτός του μουσείου ή παρουσίαση μεγαλύτερου μέρους των συλλογών και των αντικειμένων ενός μουσείου και καλύτερη εστίαση στα πιο σημαντικά εκθέματα και στη διάδοση της σχετικής πληροφορίας (Σολωμονίδου, Σταυρίδου:2005, 93). Έτσι, οι πολλαπλές ιστορίες ενός και μόνου αντικειμένου έρχονται στο φως και φαίνονται αφενός οι δυνατότητες του μουσείου να κατανοήσει και να ερμηνεύσει το υλικό του, αφετέρου θίγονται θέματα ηθικής και πολιτικής φύσεως, τα λεγόμενα «δύσκολα» θέματα, που συχνά αποφεύγονται στα μουσεία.
  • να καταργηθούν οι δυσκολίες πρόσβασης λόγω χρόνου, απόστασης, κινητικών προβλημάτων, γεγονός που αποτελεί σημαντικό εργαλείο στην υπηρεσία της πολιτιστικής πολιτικής και της μάθησης (Νάκου:2001,202).
  • να γίνει πιο αποτελεσματική και σε λιγότερο χρόνο η αναζήτηση και ο εντοπισμός των αντικειμένων. Ακόμη, το Διαδίκτυο μπορεί να προσθέσει αξία στα πολιτισμικά αντικείμενα στην κοινωνία της πληροφορίας.
  • να παρατηρηθεί, από την αλληλεπίδραση του ανθρώπου με τον υπολογιστή, όχι μόνο η «παγκόσμια πρόσβαση», η πρόσβαση δηλαδή όλων στα ψηφιακά συστήματα («Universal Access in Human-Computer Interaction»), αλλά και η «σχεδίαση για όλους», η εύκολη χρήση αυτών των συστημάτων από όλα τα άτομα, μέσω σύγχρονων διεπαφών («design for all») (Σολωμονίδου, Σταυρίδου:2005, 92).

Τα στοιχεία αυτά προσδίδουν προστιθέμενη αξία και μετασχηματίζουν τα μουσεία σε μουσεία δράσης και εικονικά μουσεία, όπου πραγματοποιούνται άτυπες και ουσιαστικές μορφές μάθησης.

Με τις εφαρμογές των πολυμέσων είναι δυνατόν να επεκτείνουμε κατά πολύ την ποσότητα και το εύρος των πληροφοριών το οποίο είναι εν δυνάμει διαθέσιμο στον επισκέπτη. Μια τεράστια διάταξη πληροφοριών είναι διαθέσιμη μέσω μιας ποικιλίας μοντέλων διάδρασης, τα οποία ταιριάζουν με τα διάφορα επίπεδα αναγκών μέσα στο ακροατήριο. Η έννοια της δημόσιας πρόσβασης έχει επεκταθεί πέρα από τη φυσική επίσκεψη με την τοποθέτηση των πηγών του μουσείου στο Διαδίκτυο. Πολλά μουσεία έχουν ιστοσελίδα στον Παγκόσμιο Δίκτυο, η οποία παρέχει πληροφορίες για λειτουργίες και συλλογές και περιλαμβάνει εικονικές εκθέσεις. Μερικές ιστοσελίδες περιλαμβάνουν θεματικές σελίδες οι οποίες όχι μόνον παρουσιάζουν υλικό για τις συλλογές του Ιδρύματος, αλλά περιλαμβάνουν και ερμηνευτικές πληροφορίες, όπως είναι οι βιβλιογραφίες και οι συνδέσεις με άλλα μουσεία και on-line πηγές (Πεχλιβανίδης:2004,178).

Σε αυτό το σημείο θα επιχειρήσουμε να δούμε συνοπτικά τον ρόλο της διαδραστικότητας στη διαμόρφωση της άτυπης εκπαιδευτικής εμπειρίας (Ρούσσου:2008). Με τον όρο διάδραση (Clarke:2001,6) αντιλαμβανόμαστε τη δράση, την αλληλεπίδραση και την πρωτότυπη ανάπτυξη στο Διαδίκτυο: πρόκειται για αλληλεπίδραση ιδεών και σκέψεων, εξαγωγή συμπερασμάτων και ικανότητα υιοθέτησης και υποστήριξης αυτών. Σημαίνει δυνατότητα για ενεργοποίηση της όρασης, ακοής, σκέψης, κίνηση του χρήστη του Η/Υ. Ο συνδυασμός των παραπάνω στοιχείων μετατρέπει τη διαδικτυακή μουσειακή επίσκεψη σε βιωματική εμπειρία (Ρουσοδήμου;2008,53). Ως βασικό χαρακτηριστικό της διάδρασης, της δράσης που αναπτύσσει το μουσείο στο Διαδίκτυο, αναφέρεται η ανταπόκριση και η προσαρμογή του διαδικτυακού προγράμματος στις επιλογές του χρήστη, χαρακτηριστικό το οποίο είναι ανάγκη να προάγει τη σκέψη, να αποσκοπεί όχι μόνον στην απλή διασκέδαση αλλά και στο να κρατά ζωντανό το ενδιαφέρον του επισκέπτη με κινήσεις που έχουν νόημα και συγκεκριμένο στόχο.

Ioanna Tyrou

Ιωάννα Τύρου « Η προσφορά του Εικονικού Μουσείου»Modifica

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Inoltre su FANDOM

Wiki casuale